|
NOVE
KNJIGE IZ PREKRŠAJNOG
PRAVA
U našoj
stručnoj javnosti
već godinama
se oseća
nedostatak monografske
i udžbeničke
literature iz
oblasti prekršajnog,
tj. administrativno-kaznenog
prava. Polazeći od
toga, sa sigurnošću
se može
zaključiti da
je nedavnim
objavljivanjem dve
nove knjige
koje, svaka na
svoj način, obrađuju
tu obimnu
i složenu
problematiku, naša
kaznenopravna literatura
dobila vredna
dela, a čitaoci
priliku da
se konačno
upoznaju sa
svim pitanjima
iz oblasti
prekršajnog prava, sa
kojima se
sreću u
procesu edukacije
i svakodnevnom
praktičnom radu.
Milenko Jelačić
PREKRŠAJNO PRAVO
- teorija i praksa -
“Prekršajno pravo - teorija i praksa” autora
Milenka Jelačića, je monografija koju je sredinom ove godine objavilo
JP “Službeni glasnik” iz Beograda, napisana je sa pretenzijom da
objedini teorijsko i praktično znanje o opšteg i posebnog dela
materijalnog prekršajnog prava, kao i prekršajnog procesnog prava Srbije
i Crne Gore. Ovakva nastojanja rezultat su, pre svega, autorovog
višegodišnjeg teorijskog, ali i praktičnog bavljenja problematikom
prekršaja i drugih kažnjivih delikata u našem pravnom sistemu. Inače,
monografija je podeljena na pet delova koji su, radi bolje
preglednosti, dalje dele na odeljke i glave.
Prvi deo ove monografije, koji je uglavnom
teorijskog karaktera, sačinjavaju uvodni deo i dva odeljka podeljena na
ukupno četiri glave U drugom delu ove knjige obrađena su osnovna i opšta
pitanja prekršajnog prava kao što su: pojam i elementi prekršaja i
njegov odnos prema drugim deliktima kaznenog prava (krivičnim delima i
privrednim prestupima), stadijumi u izvršenju prekršaja, sticaj
prekršaja (pravi i prividni), pojam, karakteristike i vrste
saučesništva, osnovi isključenja prekršaja, pojam, elementi i
karakteristike prekršajne odgovornosti različitih vrsta učinilaca
prekršaja (fizičkih lica, odgovornih lica u pravnim licima, preduzetnika
i pravnih lica) i, na kraju, sistem prekršajnih sankcija sa uslovima za
njihovo propisivanje, izricanje i izvršenje. Inače, i ovaj deo
monografije sačinjava četiri odeljka sa ukupno devet glava.
Treći deo je posvetio izlaganju materija posebnog
dela materijalnog prekršajnog prava. U ovom delu, podeljenom na dva
odeljka sa ukupno sedam glava, izložene su pravne (teorijske i
praktične), ali i fenomenološke karakteristike pojedinih vrsta prekršaja
iz oblasti spoljnotrgovinskog, deviznog i carinskog poslovanja, javnog
reda i mira, u vezi sa eksplozivnim materijama, oružjem i municijom kao
i u vezi sa bezbednošću saobraćaja na putevima. Praktično, izložen je
celokupan sistem prekršajnih delikata koji se u najvećoj meri nalazi u
nadležnosti postupanja organa unutrašnjih poslova. Pored detaljnog
izlaganja sistema prekršaja u našem pravnom sistemu, autor se osvrnuo i
na brojne probleme koji se mogu javiti u praksi otkrivanja i dokazivanja
ovih delikata, te utvrđivanja odgovornosti njihovih učinilaca.
Četvrti deo posvećen je prekršajnom procesnom
pravu. Čine ga pet odeljaka sa ukupno 14 glava, a obrađuje materiju
opšteg i posebnog dela prekršajnog procesnog prava, kao i posebnih
prekršajnih postupaka i izvršenja odluka o izrečenim sankcijama.
Zaključuje se da je procedura utvrđivanja postojanja prekršaja i
prekršajne odgovornosti njihovih učinilaca - pravnih lica, odgovornih
lica u pravnim licima, preduzetnika, ali i fizičkih lica uzrasta iznad
14 godina od strane nadležnih organa za prekršaje - predstavlja znalački
obrađeno mesto u ovoj knjizi. Saglasno tome, autor je izložio osnovne
procesne principe, svojstva procesnih subjekata, tok i arhitektoniku
prvostepenog i drugostepenog prekršajnog postupka, kao i odlike
prekršajnog postupka po redovnim i vanrednim pravnim lekovima.
Poslednji, peti deo knjige nosi naziv
“Prekršajno-pravna praksa sudova i organa za vođenje prekršajnog
postupka i obrasci koji se primenjuju u prekršajnom postupku”, a čine ga
dve glave. U prvoj glavi je autor znalački odabrao i sistematično
izložio prekršajnu praksu organa za prekršaje, odnosno aktuelnu sudsku
praksu Vrhovnog suda Srbije i Saveznog suda iz ove oblasti. Izložene
odluke prekršajnih organa su sistematizovane saglasno redosledu
izlaganja odgovarajućih teorijskih pojmova i instituta, tj. onako kako
su u prethodnim delovima ove knjige izloženi u opštem i posebnom delu
materijalnog procesnog prava, odnosno u procesnom delu prekršajnog
prava. To nesumnjivo utiče na kvalitet ove monografije i povećava njenu
praktičnu - upotrebnu vrednost.
Drugu glavu poslednjeg dela ove knjige čini skup
različitih obrazaca kao procesnih sredstava koja se koriste u pojedinim
fazama prekršajnog postupka od strane različitih procesnih subjekata.
Prezentirano je ukupno 30 obrazaca - od prijave za prekršaj protiv lica
navedenog na obrascu LOP, do zahteva za vanredno preispitivanje
pravosnažnog rešenja o prekršaju (i predloga za odlaganje izvršenja
takvog rešenja). Sasvim na kraju izloženi su zaključak, registar pojmova
i popis korišćene literature.
Po oceni jednog od recenzenata, prof. dr Dragoljuba
Kavrana, ova knjiga “ispunjava naučne, stručne i pedagoške uslove da
bude korišćena u teorijskom i obrazovnom procesu svih koji se pripremaju
za obavljanje ozbiljnih poslova u primeni zakona u različitim
pravosudnim, u prvom redu prekršajnim organima i organima unutrašnjih
poslova.
Dr Đorđe Đorđević
PREKRŠAJNO PRAVO
“Prekršajno pravo (sa osnovama privrednoprestupnog
prava)” autora doc. dr Đorđe Đorđevića predstavlja udžbenik za nastavni
predmet Prekršajno pravo. Knjiga je prvenstveno namenjena studentima
Policijske akademije, koji ovaj predmet izučavaju tokom osnovnih studija
na Akademiji. Stoga je ovo delo, po svojoj sadržini, u potpunosti
prilagođeno nastavnom programu pomenutog predmeta, kako na Policijskoj
akademiji tako i na drugim visokoškolskim ustanovama. Ovaj udžbenik je,
prema tome, podjednako koristan i studentima drugih fakulteta i
visokoškolskih ustanova koji izučavaju ovaj predmet, ali i svima drugima
koji se za prekršajno pravo interesuju ili se njime bave u praksi.
Uz celokupnu materiju prekršajnog prava, udžbenik
obuhvata i osnove privrednoprestupnog prava jer su i oni obuhvaćeni
nastavnim programom ovog nastavnog predmeta na Policijskoj akademiji.
Materija u udžbeniku izložena je u više delova: opšta pitanja
prekršajnog prava, opšti deo prekršajnog prava, posebni deo prekršajnog
prava, prekršajni postupak i izvršenje prekršajnih sankcija. Odeljak
posvećen osnovima privrednoprestupnog prava sadrži: opšti deo
privrednoprestupnog prava, posebni deo privrednoprestupnog prava i
postupak za privredne prestupe. Knjiga sadrži i bogat popis literature
iz oblasti prekršajnog i privrednoprestupnog prava.
Prvi deo udžbenika, opšta pitanja prekršajnog
prava, sadrži obradu osnovnih problema prekršajnog prava kao što su
pojam, predmet i zadatak ove grane prava, istorijski razvoj prekršajnog
prava, njegov odnos prema drugim granama prava, sistemu prekršajnog
prava i njegovom mestu u našem pravnom sistemu. U ovom delu udžbenika
dato je i izlaganje o izvorima, tumačenju i važenju prekršajnog prava.
Takođe su obrađena sva pitanja koja spadaju u ovu materiju i dato naučno
objašnjenje svih osnovnih pojmova i instituta koji spadaju u ovaj deo
prekršajnog prava. Izlaganje je podeljeno u tri glave: prekršaj,
prekršajna odgovornost i prekršajne sankcije.
Poseban deo prekršajnog prava obrađen je tako što
je autor izložio najvažnije grupe prekršaja sistematizujući ih prema
njihovom grupnom zaštitnom objektu. Važnije prekršaje autor je
detaljnije teorijski obradio, dok je ostale sažeto prikazao držeći se
propisa kojima su ovi prekršaji određeni. Opširnije su analizirani
prekršaji protiv javnog reda i mira, prekršaji u vezi sa oružjem i
municijom, saobraćajni prekršaji, prekršaji u vezi sa okupljanjem
građana, prekršaji iz zakona o sprečavanju nasilja i nedoličnog
ponašanja na sportskim priredbama i prekršaji u vezi sa ličnom kartom,
koje su grupe prekršaja posebno značajne sa stanovišta delovanja
pripadnika policije, a nešto sumarnije poreski, carinski, devizni i
spoljnotrgovinski prekršaji.
Četvrti deo udžbenika posvećen je prekršajnom
postupku koji je obrađen u celini. Najpre su teorijski dati osnovni
principi prekršajnog procesnog prava, a zatim sledi izlaganje o
subjektima prekršajnog postupka, o radnjama koje ti subjekti vrše u
prekršajnom postupku, kao i o toku tog postupka obuhvatajući sve njegove
faze.
Deo izlaganja o izvršenju prekršajnih sankcija
obuhvata obradu propisa koji predstavljaju izvršno prekršajno pravo, a
koji su dati u Zakonu o prekršajima.
Poseban odeljak ovog udžbenika, kao što je već
ukazano, odnosi se na materiju privrednoprestupnog prava. On sadrži
izlaganje i teorijsku obradu pojmova i instituta ove grane prava, obradu
najkarakterističnijih grupa privrednih prestupa (saobraćajni privredni
prestupi, privredni prestupi iz zakona o zdravstvenoj ispravnosti
životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe, privredni prestupi u vezi
sa oružjem i municijom i spoljnotrgovinski privredni prestupi), kao i
procesni deo materije privrednoprestupnog prava.
Udžbenik je rađen na bazi teorije prekršajnog
prava, a imajući u vidu aktuelna rešenja iz važećih zakona i drugih
propisa koji sadrže materiju prekršaja. Uzete su u obzir i sve najnovije
izmene u propisima o prekršajima, posebno one koje su nastale usvajanjem
Povelje državne zajednice Srbija i Crna Gora i Zakona o sprovođenju ove
povelje. Autor je prilikom izrade ovog udžbenika imao u vidu i najnovije
izmene Zakona o prekršajima iz juna meseca 2004. godine kojima su u
velikoj meri prevaziđeni problemi nastali u oblasti prekršajnog prava
posle usvajanja Povelje i Zakona o njenom sprovođenju.
Materija koja je u udžbeniku obuhvaćena u celini je
solidno obrađena i jasno izložena, uz suptilnu i sadržajnu analizu
pojmova i instituta prekršajnog i privrednoprestupnog prava. Autor je
protumačio i objasnio pojmove i institute prekršajnog prava i
korisnicima udžbenika jasno i pregledno izložio teorijske i zakonske
aspekte svih obrađenih pitanja. Način obrade i izlaganja u udžbeniku je
jasan i razumljiv i trebalo bi da studentima omogući uspešno
savladavanje nastavnog gradiva i temeljno upoznavanje sa prekršajnim
pravom, a ostalim čitaocima da bude od koristi prilikom rešavanja
pojedinih teorijskih i praktičnih problema iz oblasti prekršajnog prava.
Priredio:
Prof. dr Milan Milošević
|
